Educerie · IB Diploma · Turkish A: Literature
Paper 2 — Karşılaştırmalı deneme: nasıl yazılır
Sınav. Dört genel soru gelir. Birini seçer ve derste okuduğunuz iki yapıtı karşılaştırırsınız. Kitaplar yanınızda olmaz. SL ve HL aynı sınava girer: 1 saat 45 dakika, 25 puan. Mayıs 2026'dan beri kullanılan ölçütlerle puanlanır.
Sınavdan önce: tek kitap değil, yapıt çiftleri hazırlayın
- İki ya da üç yapıt çifti seçin: Aynı temayı (kimlik, aile, iktidar, yalnızlık, göç) farklı türlerde ya da farklı bağlamlarda işleyen yapıtlar. Biri çeviri yapıt olursa karşılaştırma zenginleşir.
- Her yapıt için 8–10 kısa alıntı ezberleyin. Seçtikleriniz birkaç temaya birden yarasın.
- Her yapıtın temel tercihlerini bilin: anlatıcı ya da şiir kişisi, yapı, zaman ve mekân, bağlam, ana simgeler.
- Genel sorularla alıştırma yapın ("Yapıtlar dışlanmış bireyi nasıl sunar?"). İyi hazırlanmış bir çift soruların çoğuna uyar.
105 dakika
- 10 dakika: Çiftinizin en iyi cevap verdiği soruyu seçin. Bir tez ve üç karşılaştırma noktası planlayın.
- 85 dakika: Yazın.
- 10 dakika: Her paragrafta karşılaştırma var mı? Dili kontrol edin.
Yapı: her paragrafta karşılaştırın
Denemenin yarısını bir yapıta, yarısını öbürüne ayırmayın. Her gelişme paragrafı şunları yapmalı:
- Soruya cevap veren bir karşılaştırma iddiası kurun (iki yapıt da…, ama X'te…, Y'de ise…).
- İki yapıttan da kanıt verin: bir alıntı ya da sahneye kesin bir gönderme.
- Yazar tercihlerini çözümleyin: Biçim, anlatım, yapı ve imgelem her yapıtta bu anlamı nasıl kuruyor?
- Farkın önemini tartın: bağlam, amaç ya da okura etki.
Girişte iki yapıtı ve yazarlarını adlandırın, sorunun anahtar kavramını tanımlayın ve daha baştan karşılaştıran bir tez yazın. Sonuçta soruya doğrudan cevap verin.
Ölçütler neyi ödüllendirir (25 puan, Mayıs 2026'dan itibaren)
| Ölçüt | Puan | En üst bant için | |
|---|---|---|---|
| A | Bilgi, anlama ve yorumlama | 5 | İki yapıtı iyi bilmek ve bu bilgiyi bu soruya cevap vermek için kullanmak |
| B1 | Yapıtların çözümlenmesi ve değerlendirilmesi | 5 | Her yazarın tercihlerinin anlamı nasıl kurduğunu açıklamak |
| B2 | Karşılaştırma | 5 | Benzerlik ve farkların sona eklenmek yerine baştan sona tartışılması |
| C | Odak ve düzen | 5 | Paragraf paragraf ilerleyen, açık bir karşılaştırmalı tartışma |
| D | Dil | 5 | Doğru, yerinde ve edebî eleştiriye uygun bir dil |
B1 ve B2 birlikte 25 puanın 10'unu oluşturur. Notunuzu en çok çözümleme ve karşılaştırma belirler. Bantların tam tanımları IB'nin 2026 Paper 2 ölçütlerindedir. Öğretmeniniz bunlara My IB'den ulaşabilir.
Sık yapılan hatalar
- Olay özeti anlatmak. Yapıtları bilen bir okura özet hiçbir şey katmaz.
- Karşılaştırmayı sona, tek paragrafa bırakmak.
- Sorunun anahtar sözcüğünü atlayıp ezberlenmiş bir deneme yazmak.
- Yanlış alıntı yapmak. Kesin bir açımlama, hatalı alıntıdan daha güvenlidir.
Teslim etmeden önce
- Tezim soruya cevap veriyor ve iki yapıtı karşılaştırıyor
- Her gelişme paragrafında iki yapıt da var
- Yalnızca içeriği değil, yazar tercihlerini (biçim, anlatım, yapı) çözümledim
- Sonucum soruya doğrudan cevap veriyor
Educerie · IB Language A: literature kılavuzundan (ilk değerlendirme 2021) ve Mayıs 2026'dan itibaren geçerli Paper 2 ölçütlerinden yararlanılarak yazılmıştır. Özgün metin. Son gözden geçirme: 19 Ekim 2026.