Educerie · IB Diploma · Turkish A: Literature
Paper 1 — Yönlendirmeli metin çözümlemesi · mark scheme
Marked by criteria (ölçütler), not points. Award each criterion the band that best fits the response as a whole. Do not compensate between criteria.
Responses are written in Turkish. Criterion D assesses the candidate's Turkish, not their English.
1Criterion A — Anlama ve yorumlama (Understanding and interpretation) — 5 marks
| Band | Descriptor | Marks |
|---|---|---|
| 5 | Derinlikli ve kavrayışlı bir anlama. Yorum ikna edicidir ve metinden seçilmiş, yerinde alıntılarla tutarlı biçimde desteklenir. İmâ edilen, söylenen kadar okunur. | 5 |
| 4 | İyi bir anlama; yorum genellikle ikna edici, dayanaklar ilgili. | 4 |
| 3 | Yeterli bir anlama; yorum çoğunlukla geçerli, ancak dayanaklar zaman zaman genel. | 3 |
| 2 | Yüzeysel ya da kısmen hatalı yorum; alıntı az. | 2 |
| 1 | Sınırlı anlama; büyük ölçüde özetleme. | 1 |
| 0 | Değerlendirilebilir bir şey yok. | 0 |
For Ödünç, a band 5 response recognises that the poem's subject is not the summer but the ownership of the memory: the speaker's own recollection contradicts the mother's, yet the mother's sentences are the ones reproduced. The closing couplet — "Hatırladığım şey benim değil. / Ama başka hatıram da yok." — is the interpretive centre, and a response that does not engage with it cannot reach band 5.
A response treating the poem as a straightforward account of a hot summer has misread it and cannot exceed band 2.
2Criterion B — Çözümleme ve değerlendirme (Analysis and evaluation) — 5 marks
| Band | Descriptor | Marks |
|---|---|---|
| 5 | İçgörülü ve ikna edici çözümleme: biçimsel ve yapısal tercihlerin anlamı nasıl kurduğu tutarlı biçimde gösterilir, etkiler okurla ilişkilendirilir. Edebî sanatlar yalnızca adlandırılmaz. | 5 |
| 4 | İyi çözümleme; etkiler çoğunlukla açıklanır, kimi yerde öne sürülür. | 4 |
| 3 | Yeterli; özellikler saptanır, bazı etkiler açıklanır, ancak betimlemeye kayar. | 3 |
| 2 | Yüzeysel: edebî sanat sıralama, etki açıklaması yok denecek kadar az. | 2 |
| 1 | Adlandırma var, çözümleme yok. | 1 |
| 0 | Değerlendirilebilir bir şey yok. | 0 |
This is the discriminating criterion. Indicative content — the contrast between the mother's reported speech in -mış'lı geçmiş ("boğulmuştu") and the speaker's own -dı'lı geçmiş ("Serindi. Kuyu doluydu."), which sets unwitnessed report against direct experience and is the poem's central grammatical argument; the italicised repetition of the mother's exact sentences in the third stanza, where the speaker's voice is displaced by hers; the flat declaratives of the closing couplet, refusing resolution; the title Ödünç ("borrowed") naming the poem's claim before the poem makes it.
A response that does not address the tense contrast cannot exceed band 3, since it is the principal formal evidence for the guiding question.
3Criterion C — Odak ve düzen (Focus and organisation) — 5 marks
| Band | Descriptor | Marks |
|---|---|---|
| 5 | İyi düzenlenmiş, tutarlı biçimde gelişen bir savunu; açık bir tez cümlesi. Yönlendirici soru boyunca ele alınır; fikirler birbiri üzerine kurulur. | 5 |
| 4 | Düzenli ve çoğunlukla tutarlı; yönlendirici soru ele alınır, gelişim eşitsiz. | 4 |
| 3 | Yeterince düzenli; belirgin bir gelişim yok. | 3 |
| 2 | Bir ölçüde düzen var, ancak büyük ölçüde dörtlük dörtlük ilerleme; yönlendirici soruya yalnızca değinilir. | 2 |
| 1 | Düzen yok; savunu yok. | 1 |
| 0 | Değerlendirilebilir bir şey yok. | 0 |
Two caps. A response organised stanza by stanza rather than by idea cannot exceed band 3. A response that never addresses the yönlendirici soru — here the reliability of memory — cannot exceed band 2.
4Criterion D — Dil (Language) — 5 marks
| Band | Descriptor | Marks |
|---|---|---|
| 5 | Açık, doğru ve çeşitli Türkçe. Üslup ve söyleyiş, akademik çözümlemeye tutarlı biçimde uygundur. Edebiyat terimleri doğru kullanılır. | 5 |
| 4 | Açık ve genel olarak doğru; anlamı engellemeyen ara sıra hatalar. | 4 |
| 3 | Yeterli; hatalar var ancak anlam nadiren bozulur; söyleyiş yer yer gündelik. | 3 |
| 2 | Sık hatalar zaman zaman anlamı engeller; söyleyiş çoğunlukla uygunsuz. | 2 |
| 1 | Hatalar anlamı sürekli engeller. | 1 |
| 0 | Değerlendirilebilir bir şey yok. | 0 |
Credit tentative critical register — ima eder, sezdirir, düşündürür — as appropriate style. Persistent overclaiming (kanıtlar, kesinlikle gösterir) is a register weakness and is reflected here, not in criterion B. Misused literary terminology is penalised here and limits criterion B.
Mark distribution
| Split | Allocation |
|---|---|
| By criterion | A Anlama ve yorumlama 5 · B Çözümleme ve değerlendirme 5 · C Odak ve düzen 5 · D Dil 5 |
| By objective | AO1 knowledge and understanding 5 · AO2 analysis 5 · AO3 organisation and argument 5 · AO4 language 5 |
Total: 20 marks
At higher level, Paper 1 requires two guided analyses in 135 minutes for 40 marks, with the same four criteria applied to each.
Educerie · original mark scheme for an original assessment, written against the published IB Diploma Programme criteria structure for Language A: Literature Paper 1, amended guide, first assessment 2026. Band descriptors are our own wording. Last reviewed 5 September 2026.